Tham vấn chuyên môn: BSCKII Lê Bá – Ngoại khoa; BSCKI Phan Đình Long – Cơ xương khớp. Tham vấn Nội khoa – BSCKII Nguyễn Quốc Tiến
Điều trị phục hồi sàn chậu bằng BTL-2000 là chủ đề được nhiều người quan tâm khi gặp tình trạng són tiểu, tiểu gấp, khó kiểm soát bàng quang hoặc suy giảm chức năng cơ vùng chậu. Tuy nhiên, một buổi điều trị không nên đơn giản là “đến và nằm máy”. Trước khi áp dụng bất kỳ thiết bị hỗ trợ nào, người bệnh cần được đánh giá nguyên nhân, khả năng co – thả lỏng của cơ sàn chậu, triệu chứng tiết niệu và các yếu tố liên quan để xây dựng kế hoạch phù hợp.
Đáng lưu ý, phục hồi sàn chậu không đồng nghĩa với việc phải làm cơ co mạnh hơn trong mọi trường hợp. Có người bị yếu cơ nhưng cũng có người gặp tình trạng cơ sàn chậu quá căng, co thắt hoặc phối hợp không đúng. Vì vậy, quy trình đúng cần bắt đầu từ đánh giá chuyên môn thay vì áp dụng một phác đồ giống nhau cho tất cả.
Theo hướng dẫn của NICE, chương trình tập cơ sàn chậu có giám sát là một trong những biện pháp điều trị bảo tồn quan trọng đối với phụ nữ bị són tiểu do gắng sức hoặc són tiểu hỗn hợp. (Nguồn: NICE – Pelvic floor dysfunction: prevention and non-surgical management)
I. Phục hồi sàn chậu là gì?

Sàn chậu là hệ thống cơ và mô liên kết nằm ở đáy khung chậu, góp phần nâng đỡ bàng quang, trực tràng và các cơ quan vùng chậu. Hệ cơ này đồng thời tham gia vào khả năng kiểm soát tiểu tiện, đại tiện và một phần chức năng sinh dục.
Theo NIDDK thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, cơ sàn chậu khỏe giúp hỗ trợ khả năng giữ nước tiểu. Các bài tập co – thả cơ sàn chậu như Kegel có thể được sử dụng cho cả nam và nữ, nhưng cách tập và cường độ cần phù hợp từng người. (Nguồn: NIDDK – Kegel Exercises)
Phục hồi sàn chậu có thể bao gồm nhiều thành phần:
- Đánh giá sức mạnh và khả năng phối hợp cơ sàn chậu.
- Hướng dẫn co và thả lỏng cơ đúng cách.
- Bài tập Kegel được cá nhân hóa.
- Điều chỉnh tư thế, hô hấp và hoạt động của nhóm cơ trung tâm.
- Tập kiểm soát bàng quang.
- Biofeedback trong một số trường hợp.
- Kích thích điện hoặc một số phương tiện vật lý trị liệu hỗ trợ khi có chỉ định.
- Điều chỉnh thói quen uống nước, caffeine, táo bón và cân nặng.
Tham vấn nội dung cơ xương khớp: BSCKI Phan Đình Long. Khi đánh giá phục hồi sàn chậu, không nên chỉ nhìn riêng cơ vùng đáy chậu mà còn cần xem xét hoạt động của cơ bụng, cột sống thắt lưng, khớp háng, tư thế và khả năng phối hợp hô hấp.
Johns Hopkins Medicine cũng cho biết đánh giá vật lý trị liệu sàn chậu có thể bao gồm cột sống, hông, chân, sức mạnh nhóm cơ trung tâm và cách cơ thể vận động. (Nguồn: Johns Hopkins Medicine – Pelvic Floor Therapy)
II. Những trường hợp nào nên được đánh giá sàn chậu?

Không phải cứ són tiểu là nguyên nhân chắc chắn đến từ yếu cơ sàn chậu. Người bệnh nên được thăm khám để xác định dạng rối loạn trước khi lựa chọn phương pháp.
| Biểu hiện | Vấn đề cần được đánh giá |
| Rò nước tiểu khi ho, hắt hơi, chạy hoặc nâng vật nặng | Són tiểu do gắng sức, chức năng cơ sàn chậu |
| Buồn tiểu đột ngột, khó nhịn | Bàng quang tăng hoạt, són tiểu cấp kỳ |
| Són tiểu sau sinh | Tổn thương hoặc suy giảm chức năng sàn chậu sau thai kỳ – sinh nở |
| Rò tiểu sau phẫu thuật tuyến tiền liệt | Chức năng cơ vòng và sàn chậu |
| Khó tiểu, cảm giác tiểu không hết | Cần loại trừ tắc nghẽn hoặc rối loạn làm rỗng bàng quang |
| Đau vùng chậu, đau khi quan hệ | Có thể liên quan sàn chậu tăng trương lực, không nên tự tập tăng sức mạnh |
| Táo bón, khó đại tiện kéo dài | Khả năng phối hợp cơ sàn chậu |
Tham vấn Nội khoa: BSCKII Nguyễn Quốc Tiến. Những yếu tố như đái tháo đường, béo phì, thuốc đang sử dụng, táo bón, bệnh thần kinh hoặc tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu có thể ảnh hưởng đến triệu chứng tiểu tiện. Vì vậy, đánh giá toàn trạng có ý nghĩa trước khi quyết định phác đồ.
III. Một buổi điều trị phục hồi sàn chậu bằng BTL-2000 diễn ra như thế nào?

Quy trình thực tế có thể thay đổi tùy tình trạng bệnh, loại thiết bị, cấu hình máy và chỉ định chuyên môn. Về nguyên tắc, một buổi Điều trị phục hồi sàn chậu bằng BTL-2000 nên bao gồm các bước sau.
Bước 1: Hỏi bệnh và đánh giá triệu chứng trước điều trị
Người bệnh được hỏi về:
- Thời điểm bắt đầu són tiểu.
- Số lần rò tiểu mỗi ngày.
- Có rò tiểu khi ho, cười, chạy hay nâng vật nặng hay không.
- Có tiểu gấp, tiểu đêm hay tiểu nhiều lần không.
- Khả năng nhịn tiểu.
- Đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu.
- Tiền sử sinh nở ở nữ.
- Tiền sử phẫu thuật vùng chậu hoặc tuyến tiền liệt ở nam.
- Các thuốc đang sử dụng.
- Tiền sử bệnh thần kinh, đái tháo đường và bệnh tiết niệu.
Nhật ký đi tiểu cũng có thể giúp bác sĩ hiểu rõ tần suất tiểu tiện và hoàn cảnh xảy ra rò tiểu.
NIDDK khuyến nghị nhật ký bàng quang có thể được sử dụng để hỗ trợ xây dựng kế hoạch tập kiểm soát bàng quang. (Nguồn NIDDK – Treatments for Bladder Control Problems)
Bước 2: Kiểm tra khả năng hoạt động của cơ sàn chậu
Trước khi tăng cường cơ, người thực hiện cần biết cơ có thực sự yếu hay không và người bệnh có co đúng nhóm cơ cần thiết hay không.
Việc đánh giá có thể bao gồm:
- Quan sát tư thế.
- Đánh giá hô hấp.
- Khả năng co cơ bụng và nhóm cơ trung tâm.
- Khả năng chủ động co sàn chậu.
- Khả năng thả lỏng hoàn toàn sau khi co.
- Sức bền và khả năng phối hợp cơ.
Ở một số trường hợp, chuyên viên có thể đề nghị khám sàn chậu bên trong. Johns Hopkins lưu ý khám nội bộ chỉ được tiến hành sau khi giải thích rõ mục đích và người bệnh có quyền từ chối nếu không thoải mái.
Bước 3: Giải thích phương pháp và thiết lập tư thế
Trước khi bắt đầu sử dụng thiết bị, người bệnh nên được giải thích:
- Mục tiêu của buổi điều trị.
- Bộ phận cơ thể sẽ được tác động.
- Cảm giác có thể xuất hiện trong quá trình thực hiện.
- Những dấu hiệu cần báo ngay cho nhân viên y tế.
- Vai trò của thiết bị trong toàn bộ kế hoạch phục hồi sàn chậu.
Tư thế được lựa chọn sao cho vùng cần can thiệp thuận lợi, đồng thời người bệnh cảm thấy thoải mái và đảm bảo riêng tư.
Bước 4: Lựa chọn thông số theo tình trạng người bệnh
Đây là bước không nên sử dụng một thông số chung cho mọi bệnh nhân.
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến thiết lập gồm:
- Nguyên nhân gây rò tiểu.
- Khả năng co cơ chủ động.
- Mức độ nhạy cảm vùng chậu.
- Tiền sử phẫu thuật.
- Mục tiêu của từng giai đoạn phục hồi.
- Khả năng dung nạp của người bệnh.
Không nên tự ý sao chép thông số của người khác hoặc tự tăng cường độ với suy nghĩ “càng mạnh càng hiệu quả”.
Bước 5: Thực hiện và theo dõi trong suốt buổi điều trị
Trong quá trình thực hiện, nhân viên y tế cần theo dõi phản ứng của người bệnh.
Người bệnh nên báo ngay nếu xuất hiện:
- Đau tăng lên rõ rệt.
- Cảm giác bỏng rát hoặc khó chịu bất thường.
- Chóng mặt, buồn nôn.
- Đau vùng bụng dưới.
- Bất kỳ cảm giác nào khác với nội dung đã được giải thích trước đó.
Việc điều chỉnh hoặc dừng buổi điều trị cần dựa trên đánh giá chuyên môn, không nên cố chịu khó chịu chỉ để hoàn thành liệu trình.
Bước 6: Đánh giá lại và hướng dẫn tập tại nhà
Kết thúc buổi Điều trị phục hồi sàn chậu bằng BTL-2000 không có nghĩa là quá trình phục hồi đã kết thúc.
Người bệnh có thể được hướng dẫn:
- Cách co cơ sàn chậu đúng.
- Thời gian giữ và thả lỏng cơ.
- Cách phối hợp hô hấp.
- Tập khi ho hoặc trước hoạt động làm tăng áp lực ổ bụng.
- Điều chỉnh lượng nước uống.
- Hạn chế caffeine nếu phù hợp.
- Phòng táo bón.
- Ghi lại tình trạng rò tiểu để đánh giá tiến triển.
NICE khuyến nghị chương trình tập sàn chậu cần được cá nhân hóa theo khả năng co – thả cơ, mức độ khó chịu và mục tiêu của từng người.
IV. BTL-2000 có thay thế bài tập sàn chậu không?

Không nên hiểu theo cách này.
Các hướng dẫn quốc tế hiện vẫn đặt chương trình tập cơ sàn chậu có giám sát vào vị trí quan trọng trong điều trị bảo tồn một số dạng són tiểu.
NICE khuyến nghị phụ nữ bị són tiểu do gắng sức hoặc són tiểu hỗn hợp nên được cung cấp chương trình tập sàn chậu có giám sát ít nhất 3 tháng. Với những người không thể tạo ra một lần co sàn chậu hiệu quả, có thể cân nhắc bổ sung biofeedback, kích thích điện hoặc các phương tiện hỗ trợ phù hợp. (Nguồn: NICE NG210 – Recommendations.)
NICE NG123 đồng thời lưu ý kích thích điện không được khuyến nghị sử dụng thường quy cho tất cả phụ nữ bị bàng quang tăng hoạt, và cũng không nên mặc định kết hợp kích thích điện với tập sàn chậu ở mọi trường hợp. (Nguồn: NICE – Urinary incontinence and pelvic organ prolapse in women)
Điều này cho thấy thiết bị nên được nhìn nhận như một thành phần hỗ trợ trong phác đồ phù hợp, chứ không phải phương án duy nhất.
V. Không phải ai cũng nên cố “siết cơ sàn chậu thật mạnh”
Đây là điểm rất dễ bị hiểu sai.
Một người đau vùng chậu, khó tiểu hoặc khó thả lỏng cơ có thể đang gặp tình trạng sàn chậu tăng trương lực. Khi đó, chỉ tập co cơ nhiều hơn có thể không phù hợp.
Cleveland Clinic cho biết với sàn chậu tăng trương lực, vật lý trị liệu thường tập trung vào việc huấn luyện lại khả năng thư giãn và phối hợp cơ. (Nguồn: Cleveland Clinic – Hypertonic Pelvic Floor)
Tham vấn Cơ xương khớp: BSCKI Phan Đình Long: Mục tiêu phục hồi không chỉ là “cơ khỏe hơn” mà còn là co đúng lúc – đủ lực – và thả lỏng đúng lúc.
VI. Khi nào cần khám bác sĩ trước thay vì thực hiện phục hồi ngay?

Tham vấn Ngoại khoa: BSCKII Lê Bá.
Một số triệu chứng tiết niệu cần được đánh giá nguyên nhân trước khi tiến hành chương trình phục hồi, đặc biệt khi có:
- Bí tiểu hoặc gần như không thể đi tiểu.
- Tiểu ra máu.
- Sốt kèm rét run và tiểu buốt.
- Đau dữ dội vùng bụng dưới hoặc vùng hông lưng.
- Nhiễm trùng đường tiết niệu tái diễn.
- Khó tiểu tăng dần.
- Tiền sử ung thư hoặc phẫu thuật vùng chậu.
- Rối loạn thần kinh mới xuất hiện.
- Sa cơ quan vùng chậu rõ rệt.
NIDDK nhấn mạnh người có triệu chứng rò tiểu, khó bắt đầu tiểu hoặc cảm giác bàng quang không được làm rỗng hoàn toàn nên trao đổi với nhân viên y tế để tìm nguyên nhân. (Nguồn: NIDDK – The Urinary Tract & How It Works)
VII. Sau một buổi phục hồi sàn chậu cần chú ý gì?

Sau buổi điều trị, người bệnh nên tiếp tục theo dõi:
- Số lần rò tiểu trong ngày.
- Hoàn cảnh xảy ra rò tiểu.
- Số lần đi tiểu.
- Số lần tiểu đêm.
- Mức độ tiểu gấp.
- Khả năng chủ động co – thả cơ.
- Đau hoặc khó chịu bất thường.
Điều quan trọng là không đánh giá hiệu quả chỉ dựa trên một buổi.
MedlinePlus cho biết việc cải thiện sức mạnh sàn chậu thường cần quá trình luyện tập liên tục; tập quá nhiều cũng có thể gây mệt cơ hoặc làm triệu chứng khó chịu hơn. (Nguồn: MedlinePlus – Pelvic Floor Muscle Training Exercises)
VIII. Điều trị phục hồi sàn chậu cần một phác đồ, không chỉ một thiết bị
Một buổi Điều trị phục hồi sàn chậu bằng BTL-2000 nên bắt đầu bằng đánh giá và kết thúc bằng hướng dẫn tiếp tục phục hồi, thay vì chỉ tập trung vào thời gian sử dụng máy.
Với người bị són tiểu hoặc rối loạn kiểm soát bàng quang, mục tiêu quan trọng là xác định đúng nguyên nhân: cơ sàn chậu yếu, cơ quá căng, rối loạn bàng quang, bệnh tiết niệu, bệnh thần kinh hay phối hợp nhiều yếu tố.
Khi nguyên nhân được xác định rõ, bác sĩ và chuyên viên phục hồi có thể lựa chọn bài tập, điều chỉnh hành vi và phương tiện hỗ trợ phù hợp hơn. Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với nguyên tắc điều trị cá nhân hóa và ưu tiên phương pháp bảo tồn khi có chỉ định.
Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế việc khám, chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị trực tiếp. Hiệu quả và số buổi phục hồi phụ thuộc nguyên nhân, mức độ rối loạn chức năng sàn chậu, bệnh đi kèm và khả năng đáp ứng của từng người.

Tại Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope, người bệnh có các vấn đề liên quan đến sàn chậu và kiểm soát tiểu tiện được bác sĩ thăm khám, đánh giá tình trạng và tư vấn phương pháp phục hồi phù hợp. Với BTL-2000, quá trình điều trị cần bắt đầu bằng việc khai thác triệu chứng, tiền sử sức khỏe và đánh giá mức độ rối loạn chức năng sàn chậu trước khi thực hiện. Trong quá trình can thiệp, bác sĩ hoặc nhân viên y tế sẽ hướng dẫn người bệnh về tư thế, cách thực hiện và theo dõi đáp ứng, đồng thời điều chỉnh liệu trình tùy tình trạng thực tế.
Trước điều trị, người bệnh cũng cần thông báo đầy đủ về bệnh nền, thiết bị cấy ghép hoặc những yếu tố sức khỏe liên quan để được đánh giá tính phù hợp và an toàn. Tại True Hope, người bệnh được giải thích rõ về quy trình, lưu ý trước và sau điều trị cũng như kế hoạch theo dõi nhằm hỗ trợ phục hồi chức năng sàn chậu một cách phù hợp.
Lưu ý: Nội dung bài viết về điều trị phục hồi sàn chậu bằng BTL-2000 chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán, chỉ định hoặc tư vấn điều trị của bác sĩ. Việc sử dụng thiết bị và lựa chọn liệu trình cần dựa trên tình trạng sức khỏe, nguyên nhân gây rối loạn sàn chậu và đánh giá chuyên môn của bác sĩ.
Không phải mọi trường hợp đau vùng chậu, tiểu són hoặc rối loạn kiểm soát tiểu tiện đều phù hợp với cùng một phương pháp phục hồi. Người bệnh nên cung cấp đầy đủ thông tin về bệnh nền, thuốc đang sử dụng và các thiết bị cấy ghép nếu có trước khi điều trị. Khi xuất hiện triệu chứng bất thường trong hoặc sau quá trình can thiệp, cần thông báo cho nhân viên y tế để được đánh giá và xử trí phù hợp.
Nếu bạn đang gặp các vấn đề liên quan đến sàn chậu, rối loạn tiểu tiện hoặc muốn tìm hiểu điều trị phục hồi sàn chậu bằng BTL-2000 có phù hợp hay không, hãy đặt lịch tại True Hope để được bác sĩ đánh giá tình trạng, tư vấn quy trình và hướng điều trị phù hợp, an toàn.
Thông tin: Đặt lịch khám dưới đây hoặc liên hệ 0333.177.268 để được tư vấn
Tên bài: Pelvic floor dysfunction: prevention and non-surgical management (Guideline NG210)
URL: https://www.nice.org.uk/guidance/ng210/chapter/Recommendations
2. Tên nguồn: National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
Tên bài: Urinary incontinence and pelvic organ prolapse in women: management (Guideline NG123)
URL: https://www.nice.org.uk/guidance/ng123/chapter/recommendations
3. Tên nguồn: National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) – National Institutes of Health (NIH)
Tên bài: Kegel Exercises
URL: https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/kegel-exercises
4. Tên nguồn: National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) – National Institutes of Health (NIH)
Tên bài: Treatment for Bladder Control Problems
URL: https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/bladder-control-problems/treatment
5. Tên nguồn: Johns Hopkins Medicine
Tên bài: Pelvic Floor Therapy
URL: https://www.hopkinsmedicine.org/health/treatment-tests-and-therapies/pelvic-floor-therapy
6. Tên nguồn: MedlinePlus – U.S. National Library of Medicine
Tên bài: Pelvic Floor Muscle Training Exercises
URL: https://medlineplus.gov/ency/article/003975.htm
7. Tên nguồn: Cleveland Clinic
Tên bài: Hypertonic Pelvic Floor
URL: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22870-hypertonic-pelvic-floor
8. Tên nguồn: Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope
Tên bài: Thông tin về thiết bị BTL-2000
URL: https://phongkhamtruehope.vn/tieuson/
9. Tên nguồn: ManualsLib
Tên tài liệu: BTL-2000 Series User Manual
URL: https://www.manualslib.com/manual/2350349/Btl-2000-Series.html
Câu hỏi thường gặp
1. Điều trị phục hồi sàn chậu bằng BTL-2000 có đau không?
Mức độ cảm nhận phụ thuộc loại năng lượng, thông số thiết bị và cơ địa. Người bệnh cần được giải thích cảm giác dự kiến trước khi thực hiện và báo ngay nếu đau, nóng rát hoặc khó chịu bất thường.
2. Một buổi điều trị BTL-2000 kéo dài bao lâu?
Không nên đưa ra một thời lượng cố định nếu chưa xác định chính xác model, phác đồ và thông số máy. Thời gian phải được quyết định theo hướng dẫn sử dụng thiết bị và tình trạng của người bệnh.
3. Điều trị bao nhiêu buổi thì hết són tiểu?
Không có số buổi áp dụng cho tất cả mọi người. Són tiểu có nhiều nguyên nhân và đáp ứng điều trị khác nhau. Các hướng dẫn NICE tập trung vào chương trình tập sàn chậu kéo dài nhiều tuần đến nhiều tháng thay vì cam kết khỏi sau một số buổi cố định.
4. BTL-2000 có thay thế tập Kegel không?
Không nên xem thiết bị là phương án thay thế hoàn toàn. Tập cơ sàn chậu đúng kỹ thuật vẫn là thành phần quan trọng trong điều trị bảo tồn nhiều dạng són tiểu.
5. Phụ nữ sau sinh có thể phục hồi sàn chậu không?
Có thể. NICE khuyến khích phụ nữ sau sinh tập cơ sàn chậu và cân nhắc chương trình có giám sát ở một số nhóm nguy cơ. Tuy nhiên, thời điểm và phương pháp cụ thể cần được đánh giá sau sinh.
6. Nam giới có cần phục hồi sàn chậu không?
Có. Nam giới bị rò tiểu, đặc biệt sau một số can thiệp tuyến tiền liệt, có thể được hướng dẫn tập cơ sàn chậu. NIDDK cho biết cả nam và nữ đều có thể hưởng lợi từ tập sàn chậu phù hợp.
7. Tại sao tập Kegel nhiều nhưng vẫn són tiểu?
Có thể do co sai nhóm cơ, tập quá mức, nguyên nhân không phải yếu cơ hoặc có tình trạng sàn chậu quá căng. Khi triệu chứng kéo dài, nên được đánh giá chuyên môn thay vì tăng số lần tập.
8. Đang viêm đường tiết niệu có nên làm phục hồi sàn chậu không?
Nếu đang có sốt, tiểu buốt rõ, tiểu máu hoặc nghi ngờ nhiễm trùng tiết niệu, nên được bác sĩ đánh giá và xử lý tình trạng cấp trước. Việc có tiếp tục sử dụng thiết bị hay không phải căn cứ vào chỉ định và hướng dẫn của thiết bị cụ thể.
9. Có cần tập tại nhà sau khi điều trị bằng thiết bị không?
Thông thường, chương trình phục hồi chức năng cần sự tham gia chủ động của người bệnh. Bài tập tại nhà, kiểm soát bàng quang và thay đổi một số thói quen có thể là những phần quan trọng của kế hoạch dài hạn.
10. Khi nào són tiểu cần đi khám sớm?
Nên khám khi són tiểu kéo dài, ảnh hưởng sinh hoạt hoặc đi kèm bí tiểu, tiểu máu, đau nhiều, nhiễm trùng tiết niệu tái diễn, yếu chân, tê vùng sinh dục hay tiền sử phẫu thuật vùng chậu.
Bài viết liên quan
Lý do nên chọn Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope
Trên 10 năm thành lập
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ giỏi trực tiếp khám
Cơ sở vật chất hiện đại
Chi phí khám hợp lý
Bảo mật thông tin khách hàng
Chăm sóc khách hàng chu đáo
Lưu ý: Phòng khám hỗ trợ đặt phòng cho khách hàng ở tỉnh xa. LH Hotline đặt lịch khám: 0333 177 268



